Tencel materiał – właściwości, zalety, jak dbać o tkaninę?

Tencel to handlowa nazwa lyocellu, czyli włókna celulozowego pozyskiwanego głównie z drzewa eukaliptusowego. Materiał ten jest miękki, oddychający, wytrzymały i odporny na zagniecenia, a przy tym biodegradowalny. W codziennej pielęgnacji wystarczy prać go w temperaturze maksymalnie 30°C lub 40°C, suszyć na płasko i prasować w średniej temperaturze. Więcej o właściwościach i sposobach dbania o tę tkaninę przeczytasz w artykule.

Czym jest tencel i jak powstaje?

Tencel to nazwa handlowa lyocellu, czyli włókna celulozowego pozyskiwanego przede wszystkim z drzewa eukaliptusowego. W mniejszych ilościach celulozę można czerpać także z bambusa lub drewna sosnowego. Ten materiał należy do włókien sztucznych, ale powstaje z naturalnego surowca poddanego laboratoryjnej obróbce.

W produkcji drewno jest najpierw mielone, a następnie poddawane procesom chemicznym. Dzięki temu z masy celulozowej pozyskuje się czystą celulozę. Później substancja ta jest rozpuszczana w organicznym rozpuszczalniku o nazwie N-tlenek N-metylomorfoliny (NMMO).

W procesie produkcji tencelu rozpuszczalnik NMMO jest odzyskiwany i ponownie wykorzystywany, co sprawia, że cały cykl wytwarzania ma zamknięty charakter.

Kolejny etap to przepuszczanie roztworu celulozowego przez dyszę z drobnymi otworami. Powstające strumienie trafiają do kąpieli koagulacyjnej, gdzie twardnieją i formują włókna. Po praniu i suszeniu są one gotowe do dalszego przetwarzania na nici i tkaniny.

Na metce autentyczny materiał bywa oznaczony jako lyocell. Dodatkowym potwierdzeniem jakości są certyfikaty Oeko-Tex oraz FSC, o ile producent zdecydował się je uzyskać.

Jakie właściwości ma tencel?

Materiał ten łączy w sobie cechy, które sprawdzają się zarówno w odzieży codziennej, jak i sportowej. Jest wytrzymały i trwały, a jednocześnie przyjemny w dotyku oraz odporny na zagniecenia.

Oddychalność i termoregulacja

Przepuszczalność powietrza to jedna z największych zalet tego włókna. Nie zatrzymuje ono wilgoci na powierzchni skóry, lecz pochłania nadmiar potu i oddaje go do atmosfery. Dzięki temu użytkownik czuje suchość nawet podczas upałów, a materiał dodatkowo latem chłodzi, a zimą grzeje.

Miękkość, gładkość i wytrzymałość

Nanowłókna tego materiału są bardzo gładkie i mają niską sztywność. Dzięki temu tkanina jest miękka jak jedwab i nie podrażnia wrażliwej skóry. W porównaniu z wiskozą wykazuje też większą trwałość oraz lepszą odporność na plamy, a jednocześnie mniej się gniecie niż len.

Właściwości antybakteryjne i higroskopijne

Szybkie odprowadzanie wilgoci ogranicza rozwój bakterii odpowiedzialnych za nieprzyjemne zapachy. Z tego powodu włókno to jest chętnie stosowane w odzieży sportowej. Jego higroskopijność sprawdza się również w pościeli i ręcznikach, gdzie liczy się chłonność i delikatność.

Jak tencel wypada w porównaniu z innymi materiałami?

Tencel często zestawia się z bawełną, lnem, wiskozą i poliestrem. Wszystkie te tkaniny mają inne mocne strony, ale pod względem oddychalności i ekologii to włókno zwykle wypada korzystnie. Porównanie najważniejszych cech wygląda następująco:

Bawełna jest oddychająca, jednak jej tradycyjna uprawa wiąże się z dużym zużyciem wody i chemikaliów. Len potrafi mocno się gnieść, a wiskoza bywa mniej trwała i jej produkcja opiera się na bardziej agresywnych substancjach. Poliester z kolei jest mniej oddychający i nie ulega biodegradacji.

Gdzie wykorzystuje się tencel?

To włókno jest na tyle uniwersalne, że sprawdza się w wielu grupach produktów. Jego połączenie miękkości, oddychalności i wytrzymałości doceniają zarówno producenci odzieży, jak i branża wyposażenia wnętrz. Spotyka się je również w biżuterii tekstylnej, na przykład w opaskach lub bransoletkach.

Odzież i tekstylia domowe

Z tego materiału szyje się koszulki, bluzy, spodnie, eleganckie koszule, garnitury oraz sukienki koktajlowe. Coraz częściej pojawia się też w odzieży sportowej, bo szybko odprowadza wilgoć i ogranicza rozwój bakterii. Poza garderobą ten materiał trafia do pościeli i ręczników, gdzie jego higroskopijność oraz delikatność mają duże znaczenie.

Zastosowania techniczne i medyczne

Właściwości antybakteryjne i hipoalergiczne sprawiają, że włókno to bywa stosowane w produktach medycznych. Pojawia się także w tapicerce samochodowej, elementach wygłuszających i produktach dekoracyjnych. Dzięki mikroskopijnej strukturze znajduje nawet zastosowanie w systemach filtracji powietrza i wody.

Jak prać, suszyć i prasować tencel?

Pielęgnacja tego materiału nie jest skomplikowana, ale wymaga umiaru. Wysoka temperatura, silne środki chemiczne i mocne wirowanie mogą osłabić włókna. Dlatego warto trzymać się zaleceń producenta zamieszczonych na metce.

Pranie i suszenie

Najbezpieczniej prać ten materiał ręcznie lub w pralce w temperaturze maksymalnie 30°C, choć niektóre źródła dopuszczają 40°C. Do tego celu stosuje się delikatne detergenty przeznaczone do tkanin wrażliwych. Trzeba unikać wybielaczy i agresywnych odplamiaczy, a także wysokiego wirowania, ponieważ materiał ten ma niską odporność na rozciąganie.

Suszenie powinno odbywać się na płasko, na suszarce lub ręczniku. Suszarka bębnowa nie jest wskazana. Podczas suszenia na wieszaku warto chronić tkaninę przed bezpośrednim słońcem, aby nie dopuścić do blaknięcia kolorów.

Pranie tego włókna w temperaturze powyżej 40°C oraz suszenie w suszarce bębnowej może trwale osłabić włókna i zmienić strukturę tkaniny.

Prasowanie i przechowywanie

Żelazko należy ustawić na średnią temperaturę. Pomocne będzie użycie wilgotnej ściereczki między stopą żelazka a materiałem lub wygładzenie tkaniny parownicą. Po wypraniu i wysuszeniu ubrania z tego włókna warto przechowywać na wieszakach lub złożone bez nadmiernego ściskania, co dodatkowo ograniczy zagniecenia.