Satyna – co to za materiał i jakie ma właściwości?

Satyna to materiał o splocie atłasowym, który daje błyszczącą stronę prawą i matową lewą. Nie jest osobnym włóknem – najczęściej powstaje z bawełny, ale wytwarza się ją też z jedwabiu lub poliestru. W tym artykule znajdziesz informacje o właściwościach, rodzajach i pielęgnacji tej tkaniny.

Czym jest satyna i skąd pochodzi?

Satyna to rodzaj atłasu i jeden z trzech głównych splotów tekstylnych – obok splotu płóciennego i skośnego. Jej prawa strona ma splot atłasowy wątkowy, dzięki czemu delikatnie się błyszczy, a lewa pozostaje matowa. To właśnie układ nitek osnowy i wątku decyduje o charakterystycznym wyglądzie materiału.

Satyna to nie konkretne włókno, lecz sposób tkania, który decyduje o wyglądzie i właściwościach tkaniny.

Nazwa pochodzi od arabskiego określenia Zaiton, czyli chińskiego miasta portowego Quanzhou. Technika tkania znana była już w średniowiecznych Chinach i rozprzestrzeniła się wzdłuż Jedwabnego Szlaku na Bliski Wschód. Włochy stały się pierwszym zachodnim krajem, który produkował satynę w XII wieku, a w XIV wieku materiał zdobył popularność w całej Europie.

Do Polski satyna trafiała początkowo jako towar importowany, a szersze zastosowanie zdobyła w XIX wieku. W Europie zachodniej wyrabiano ją od średniowiecza, początkowo w Niderlandach. Meble w Pałacu Wersalskim otrzymały satynowe obicia, co podkreślało ich luksusowy charakter.

Jakie właściwości ma tkanina satynowa?

Tkanina satynowa wyróżnia się miękką i gładką powierzchnią. Atłasowy splot sprawia, że materiał jest elastyczny i pięknie się układa, a przy tym nie gniecie się tak łatwo jak wiele tkanin o splocie płóciennym. Im grubsza jest satyna, tym mniej widoczne są zagniecenia.

Zalety satyny

Do najważniejszych cech tego materiału należą:

• dyskretny połysk z jednej strony i mat z drugiej,
• miękkość i przyjemny chłód w dotyku,
• elastyczność oraz dobre układanie się na sylwetce,
• odporność na gniecenie i wytrzymałość przy ciasnym splocie.

Wady satyny

Materiał ma też ograniczenia. Łatwo się zaczepia, a nici mogą zostać złapane, co pozostawia nieestetyczne zaciągnięcia. Ponieważ satyna jest śliska i miękka, szycie z niej bywa trudne – błędy krawieckie są na niej dobrze widoczne. Dlatego warto wybierać ubrania starannie uszyte z grubszego materiału.

Jakie są rodzaje satyny?

Rodzaj tkaniny zależy od użytych włókien oraz odmiany splotu atłasowego. Wśród mniej znanych wariantów wymienia się antyczną satynę, baronet, charmeuse, krepę satynową, księżną i polisatynę. Różnią się one gęstością, połyskiem i przeznaczeniem.

Najczęściej spotykane wersje użytkowe to satyna bawełniana, bawełna satynowa, satyna jedwabna i satyna poliestrowa. W tabeli zestawiono najważniejsze różnice:

Warto odróżnić satynę od jedwabiu. Jedwab to nazwa włókna, natomiast satyna to nazwa splotu tekstylnego. Włókna jedwabiu mogą tworzyć tkaninę satynową, ale mogą też być tkane w inne wzory. Z kolei satyna powstaje z dowolnych długich włókien ciągłych, nie tylko z jedwabiu.

Satyna bawełniana zawiera zwykle większy odsetek poliestru, przez co mniej się gniecie i ma bardziej lejący charakter. Bawełna satynowa powstaje w całości z bawełny lub z jej przewagą, dlatego jest bardziej przewiewna, ale częściej ulega zagnieceniom. Właściwości hipoalergiczne oraz wyraźna cyrkulacja powietrza to dodatkowe atuty tej drugiej tkaniny.

Jak nosić ubrania z satyny?

Satyna sprawdza się przede wszystkim w lekkiej odzieży kobiecej, letnich sukienkach, bluzkach, spódnicach, szortach i bieliźnie. W ostatnich sezonach wróciła też bieliźniana sukienka, która nawiązuje do stylistyki lat 90. Aby uniknąć przesadnie wieczorowego efektu, łącz ten materiał z bawełną, jeansem lub dzianiną. Poza ubraniami bywa używana jako materiał podszewkowy, na pościel, piżamy, zasłony, a w przeszłości także na obicia meblowe.

Sukienki i bluzki

Satynowa sukienka maxi dobrze wygląda na wieczorne wyjścia, zwłaszcza z delikatnymi sandałkami na obcasie i minimalistyczną biżuterią. Satynowa bluzka w jasnym odcieniu pasuje do spodni z wysokim stanem lub ołówkowej spódnicy. To uniwersalny wybór do biura – po pracy wystarczy rozpiąć guzik, dodać biżuterię i mocniejszy makijaż.

Spódnice i szorty

Satynowe spódnice dobrze komponują się z prostą bawełnianą bluzką lub T-shirtem. Szorty z tego materiału sprawdzą się latem w zestawie z topem bez rękawów i wyrazistymi dodatkami. Do satynowych ubrań pasuje złota biżuteria, perły oraz kamienie szlachetne, takie jak malachit, opal lub onyks.

Jak prać i pielęgnować satynę?

Satynę z włókien syntetycznych i bawełnianych można prać w domu, natomiast satynę jedwabną należy oddawać do pralni chemicznej. Podczas domowego prania trzymaj się kilku zasad:

• pierz ręcznie lub w programie delikatnym w zimnej wodzie,
• używaj płynu do delikatnych tkanin zamiast proszku,
• nie wyżymaj materiału i nie wkładaj go do suszarki,
• suszenie prowadź na płasko, najlepiej na czystym ręczniku.

Temperatura prania dla satyny bawełnianej i poliestrowej nie powinna przekraczać 40–60 stopni Celsjusza. Detergent powinien być łagodny, bez wybielaczy i zmiękczaczy, które mogłyby uszkodzić strukturę splotu. Satyna z włókna octanowego wymaga letniego żelazka.

Satynę jedwabną oddaje się wyłącznie do pralni chemicznej, aby nie zniszczyć delikatnych włókien.

Prasowanie wykonuj na lewej stronie materiału, ustawiając żelazko na średnio gorącą temperaturę. Nie krop tkaniny wodą, ponieważ mogą powstać plamy. Satyna schnie na płasko w przewiewnym miejscu, z dala od mocnego nasłonecznienia, które powoduje blaknięcie.