Angora materiał – właściwości, pielęgnacja, zastosowanie

Angora to miękka tkanina o splocie płóciennym, wykonywana przede wszystkim z wełny królików angorskich. Włókna o grubości 12–16 mikronów są cieplejsze niż klasyczna wełna owcza i nie zawierają lanoliny. Z tego artykułu dowiesz się, jak powstaje ten materiał, jak o niego dbać i do czego go wykorzystywać.

Angora materiał – czym jest i jak powstaje?

Angora to tkanina tkana w splocie płóciennym, która powstaje z sierści królików angorskich. W niektórych opracowaniach termin ten bywa odnoszony także do wełny kóz angorskich, jednak w praktyce to drugie włókno znane jest jako moher. Rozróżnienie ma znaczenie, bo oba surowce różnią się pochodzeniem i właściwościami. W porównaniu z syntetycznymi dzianinami naturalne włókna oddychają lepiej i dają ciepło nawet przy niewielkiej grubości.

W polskim piśmiennictwie materiał opisała między innymi Irena Turnau w Słowniku ubiorów. Publikacja wydana przez wydawnictwo Semper w Warszawie w 1999 roku definiuje angorę jako miękką tkaninę, najczęściej o splocie płóciennym. To potwierdza długą obecność tej dzianiny w europejskim włókiennictwie.

Jak pozyskuje się włókno w etycznych hodowlach?

W certyfikowanych hodowlach przestrzega się zasad dobrostanu zwierząt, a króliki wytwarzają pełną sierść w ciągu 3–4 miesięcy. Część ras linieje naturalnie po około 4–5 miesiącach, a wtedy hodowcy zbierają gotowe do zrzucenia futro. Ten proces nazywa się wyrywaniem, choć dotyczy wyłącznie starych włókien, które i tak odpadłyby samoistnie.

Rasy, które nie linieją, są strzyżone. Etyczne protokoły zakładają używanie nożyczek z tępymi końcówkami oraz unikanie cięcia zbyt blisko skóry. Surowiec po pozyskaniu jest sortowany, czasem klasyfikowany według miękkości, prany i przekazywany do przędzalni. Naturalne barwy futra to biel, krem i jasny brąz, ale włókno można też farbować.

Pięć ras królików angorskich

Istnieje pięć ras królików angorskich, a każda z nich daje nieco inne włókno. Różnice dotyczą ilości surowca, sposobu zrzucania futra oraz wyglądu sierści ochronnej i podszerstka. Zestawienie wygląda następująco:

Właściwości tego naturalnego włókna

Włókna angory są jednymi z najcieńszych wśród naturalnych wełen. Ich grubość wynosi od 12 do 16 mikronów, dlatego materiał jest jedwabisty i przyjemny w dotyku. Dla porównania klasyczna wełna owcza bywa wyraźnie grubsza i sztywniejsza.

Najważniejszą zaletą tego surowca jest izolacyjność cieplna. Rdzeń włosa królika angorskiego jest pusty, dzięki czemu zatrzymuje powietrze i chroni przed chłodem. Charakterystyczny efekt halo, czyli puszysta aureola wokół włókien, nadaje ubraniom szlachetny wygląd.

Pusty rdzeń włókna angory magazynuje powietrze, dlatego nawet cienki sweter z tego materiału grzeje lepiej niż masywniejsza wełna owcza.

Angora jest też oddychająca i dobrze odprowadza wilgoć. W przeciwieństwie do wełny owczej nie zawiera lanoliny, która u wielu osób wywołuje podrażnienia. To sprawia, że osoby uczulone na sierść zwierzęcą często lepiej tolerują ten materiał. Klasyczna wełna owcza bywa higroskopijna i potrafi wchłonąć wilgoć do 50% swojej masy, ale angora daje porównywalny komfort bez typowych reakcji alergicznych.

Uczucie gryzienia nie pochodzi od czystej, wysokiej jakości angory. Zazwyczaj odpowiadają za to domieszki sztywniejszych włókien, tańszego akrylu albo krótkie, łamliwe włókna. Wybierając dzianinę z dobrze opisanym składem i certyfikatami jakości, można uniknąć drapania i cieszyć się miękkim, otulającym materiałem.

Przykładowe parametry techniczne tkaniny o wysokiej zawartości angory przedstawiają się następująco:

Jak wypada na tle kaszmiru i merynosa?

Wełnę angorską często porównuje się z kaszmirem i merynosem. Kaszmir pochodzi z kóz kaszmirskich, a merynos z owiec merynosów. Wszystkie trzy włókna są naturalne, ale różnią się fakturą, ciężarem i sposobem izolowania ciepła.

Pod względem miękkości angora dorównuje kaszmirowi, a pod względem ciepłoty przewyższa merynosa. Jest też wyjątkowo lekka, co daje efekt otulenia bez obciążania ciała. Kaszmir ma bardziej zbitą strukturę i gładką powierzchnię, a merynos jest elastyczny i dobrze reguluje temperaturę.

Zestawienie praktycznych cech tych trzech włókien wygląda tak:

Pielęgnacja odzieży z tego materiału

Odzież z angory wymaga delikatnej pielęgnacji. Włókno nie lubi wysokiej temperatury, mocnego tarcia ani intensywnego wirowania. Pod wpływem gorąca materiał się kurczy, a tarcie prowadzi do mechacenia i spilśniania.

Ten surowiec najlepiej prać ręcznie w letniej wodzie z delikatnym detergentem. Jeśli metka dopuszcza pralkę, wybierz program do wełny. Mokrej dzianiny nie wolno wykręcać, ponieważ wełna po namoczeniu rozciąga się nawet o 30% bardziej niż na sucho.

Suszenie powinno odbywać się na płasko, z dala od kaloryferów i słońca. W szafie warto chronić ubrania przed molami, które atakują naturalne włókna. Ewentualne zmechacenie usuwa się nożyczkami lub specjalną golarką do ubrań.

W codziennej pielęgnacji pomagają następujące zasady:

• prać w letniej wodzie lub programie do wełny,
• używać delikatnych detergentów przeznaczonych do włókien naturalnych,
• nie wykręcać i nie wyciskać mokrego materiału,
• suszyć na płasko, z dala od źródeł ciepła,
• przechowywać w przewiewnym miejscu z ochroną przed molami.

Zastosowanie w odzieży i wnętrzach

Materiał jest wykorzystywany głównie do produkcji ciepłej odzieży. Swetry z angory sprawdzają się w chłodne dni, bo są lekkie i nie uciskają skóry. Doskonale pasują do warstwowych stylizacji jesienno-zimowych – cienki sweter pod marynarką lub płaszczem daje wygodę bez uczucia ciężaru.

Tańszą alternatywą dla osób o bardzo wrażliwej skórze są dzianiny bawełniane. Nie zawierają alergenów, są miękkie i dają umiarkowany komfort cieplny, ale nie mają tak silnych właściwości termicznych jak angora. Włókno roślinne jest też mniej wymagające, bo wiele swetrów bawełnianych można prać w pralce.

Jak nosić swetry z tego włókna?

Angora kojarzy się z puszystymi damskimi swetrami, ale nie jest zarezerwowana tylko dla jednej płci. Gładka tkanina z delikatnym połyskiem dobrze wygląda także w stylizacjach męskich. Gładki sweter z dekoltem V można nosić pod marynarką na koszulę z krawatem, a bez marynarki tworzy swobodniejszy zestaw.

Jakie dodatki powstają z tego surowca?

Z tego włókna szyje się czapki, szale i rękawiczki, które dzięki pustemu rdzeniowi grzeją lepiej, niż wskazywałaby ich grubość. W tekstyliach domowych angora pojawia się w kocach i poduszkach, często jako składnik mieszanek z wełną merynosa, jedwabiem lub alpakią.

W sprzedaży dostępne są włóczki angorowe w motkach o gramaturze 25 g lub 50 g. Mogą to być zarówno czysta angora, jak i mieszanki z merynosem. Drobny ścieg na cienkich drutach pozwala uzyskać delikatne, ładnie układające się dzianiny, również dla małych dzieci.